Waar een positieve coronatest op kan wijzen

Wat een positieve coronatest aantoont

Coronatesten zoeken naar een stukje genetisch materiaal van het nieuwe coronavirus. Vergelijk het met het zoeken naar een helm die alleen Spartaanse soldaten droegen. Een positieve test betekent dat die specifieke helm gevonden is. Dat kan betekenen:

  1. alleen de helm gevonden, geen levende soldaat: een stukje van het virus, geen actief virus1
  2. een soldaat die (inmiddels) dood en dus ongevaarlijk is: inactief virus
  3. slechts één/enkele levende soldaten: weinig virus dat het immuunsysteem makkelijk aankan, dus geen ziekte of besmettelijkheid.2
  4. veel levende soldaten: veel actief virus. In dit geval kan de gastheer ziek worden (5) en/of besmettelijk zijn (6), maar dat hoeft niet.

Toelichting:
[1] Na een veldslag kan het slagveld bezaaid liggen met lichaamsdelen (en wapens, munitie, voertuigen, enzovoort) en kan het lang duren voor het opgeruimd is. Zo is het ook genetisch materiaal van het virus. Dat kan tot zo’n twee maanden nog door het lichaam uitgestoten worden. Voor de duidelijkheid: het betreffen dan dus resten van virus. De gastheer hoeft echt niet ziek of besmettelijk te zijn.
[2] Bij oude mensen en mensen met een onderliggende kwaal kan het immuunsysteem verzwakt zijn. In dat geval kan ook relatief weinig virus gevaarlijk zijn. Zie ook Virale dosis en de ernst van corona besmetting.

Scenario (1) en (2) zijn zogenaamde foute positieven. Als je wilt weten of je besmettelijk bent (en dus in isolatie moet), zou je scenario’s (1) tot en met (5) foute positieven kunnen noemen.

In de media worden alle positieve testen ‘besmettingen’ (of nog erger: ‘patiënten’) genoemd en impliciet gelijkgesteld aan ziekte en besmettelijkheid. Dat is dus onjuist en is veel meer dan een beetje fout en misleidend. Het is wellicht zo voor sommige gevallen, maar zeker niet voor alle.

Meer te weten te komen kan o.a. door:

  • Een kweek maken. Hieruit blijkt of het actief virus betreft. Als het inactief virus betreft, hebben we te maken met scenario (1) of (2). Als het actief virus betreft, hebben we te maken met scenario (3), (4), (5) of (6).
  • De viral load bekijken. Weinig genetisch materiaal per eenheid vocht betekent (all else equal) een kleinere kans op (ernstige) ziekte en besmettelijkheid (en omgekeerd). RIVM beaamt dit: “Lage virusloads duiden zeer waarschijnlijk op een fase zonder besmettelijkheid.” Een lage virusload, duidt waarschijnlijk op scenario (1), (2) of (3). Een hoge virusload duidt waarschijnlijk op scenario (4), (5) of (6).

Voor de kweek moet extra werk verricht worden, maar de virusloads zijn al bekend uit de test en zouden dus zo gepubliceerd kunnen worden. Dat gebeurt echter niet.

NB: Het zou kunnen helpen om een minder gevoelige test te gebruiken, zie Een veel praktischer alternatief voor de huidige coronatesten.

Zolang positieve testresultaten niet leiden tot ziekenhuisopnames of sterfte en er ook niet meer informatie bekend gemaakt wordt, kunnen we dus zo goed als niks afleiden uit de gepubliceerde dagelijkse testresultaten.

Bekijk ook het interview van drs. Mario Ortiz met Flavio Pasquino.

Zie daarnaast de artikelen van prof. Carl Heneghan en Tom Jefferson van het Centre for Evidence-Based Medicine: Could mass testing for Covid-19 do more harm than good? en Are you infectious if you have a positive PCR test result for COVID-19?

RIVM somt nadelen op van grootschalig aselect testen van asymptomatische personen

Bron: Beleid SARS-CoV-2-PCR bij personen zonder klachten (RIVM).

“Van het aantal positieve testen kunnen er relatief veel fout-positief zijn.” De test meet dan resten van virus dat het immuunsysteem al vernietigd heeft of geringe hoeveelheden virus die het immuunsysteem met gemak aankan, dus weinig tot geen gezondheidsrisico. Gevolg: (fout-)positieve testen kunnen aanleiding geven tot onnodige angst onder de bevolking en disproportionele maatregelen.

“Lage virusloads duiden zeer waarschijnlijk op een fase zonder besmettelijkheid.” Wie heel weinig genetisch materiaal van corona in het slijm heeft, is bijna zeker niet (meer) besmettelijk. We willen nou juist weten of iemand besmettelijk is. De wereldwijd gebruikte PCR-testen zijn te gevoelig en pikken veel niet-besmettelijke gevallen op. Voor het gestelde doel zijn dit fout-positieven. Simpele oplossing: gebruik minder gevoelige tests. Die bestaan en zijn ook nog eens veel praktischer, prettiger, goedkoper en geven binnen 10 min de uitslag. Hierover schreef ik kortgeleden: Een veel praktischer alternatief voor de huidige coronatesten.

Voordeel van grootschalig testen: brengt het tot noch toe onzichtbare deel van de ijsberg in kaart. Het overgrote deel van de besmettingen heeft geen of hooguit milde symptomen. Met deze kennis kan het werkelijke gevaar van een coronabesmetting beter bepaald worden. Dat kan op zijn beurt bijdragen aan gekalibreerde functionele angst*, gepaste voorzichtigheid (geen roekeloosheid maar ook geen overvoorzichtigheid) en proportioneler beleid.

* Functionele angst is wanneer je bang bent voor iets dat een reëel gevaar vormt, bijvoorbeeld je dat iemand zich verbrandt bij het koken. Het uit de buurt houden van kleine kinderen terwijl jij aan het koken bent en niet zomaar je handen op mogelijke hete oppervlakken leggen, zijn dan gepaste voorzorgsmaatregelen. Gepaste voorzichtigheid omdat je bang bent om geëlektrocuteerd te worden of voor een verkeersongeluk, zijn andere voorbeelden. Als de angst doorschiet in verlamming, bijvoorbeeld dat je niet eens in de buurt van een fornuis durft te komen, is het disfunctionele angst. Doodsbang zijn om een presentatie te geven (wat vrij milde reële risico’s heeft) is ook disfunctioneel.

Een veel praktischer alternatief voor de huidige coronatesten

Coronatesten doen we vooral om te bepalen of iemand besmettelijk is (zodat diegene ofwel in isolatie kan voordat deze anderen besmet ofwel zich juist veilig in de buitenwereld kan begeven). Deze video legt glashelder uit dat de wereldwijd toegepaste RT-PCR test te gevoelig is voor dit doel.

RT-PCR meet namelijk ook extreem kleine hoeveelheden virus, waarbij waarschijnlijk RESTEN gevonden worden van virus dat al door het immuunsysteem vernietigd is. Geen actief virus. Ook geen besmettingsgevaar en gezondheidsrisico.

Update 2 augustus 2020: RIVM bevestigt dit ook: “Lage virusloads duiden zeer waarschijnlijk op een fase zonder besmettelijkheid.”

RT-PCR is verder omslachtig (eerst een afspraak maken en naar een testlocatie rijden), oncomfortabel (staafje heel diep in de neus), relatief duur (€100 p/s), en het duurt relatief lang voor je het testresultaat terug hebt (enkele dagen).

Thuistesten die werken met speeksel zijn een goedkoop (€2 p/s), gemakkelijk, prettig en snel alternatief. Ze zijn minder gevoelig, maar ruimschoots gevoelig genoeg om te bepalen of iemand besmettelijk is zonder het nadeel van foute positieven. (Herhaalde afname of virus viability tests onnodig.)

NB: Niet bij iedereen verloopt de curve zoals getoond. Wie een lage virale dosis krijgt en/of een uitstekend immuunsysteem heeft, komt nooit boven de besmettingsdrempel (threshold of transmissibility). Het immuunsysteem hakt het virus in de pan voordat het zich voldoende kan vermenigvuldigen.

Hiermee kan het normale leven veel beter doorgaan. Je pakt het normale leven op en voordat je bij opa en oma op bezoek gaat, doe je even een thuistest. De uitslag heb je binnen 10 min.

Autoriteiten hebben geen hoge pet op van thuistesten vanwege het risico op foute negatieven (waarbij iemand wel besmettelijk is maar niet als besmettelijk gemeten wordt). De test mist weliswaar bepaalde positieven met een heel lage virale lading die de RT-PCR test wel vindt, maar die gevallen zijn niet besmettelijk (dus het is niet erg en misschien juist wel goed dat die gemist worden).

De lagere gevoeligheid van thuistesten is een kwaliteit, geen gebrek (“a feature, not a bug”) omdat het minder fout positieve besmettelijke gevallen detecteert zonder het risico op fout negatieve besmettelijke gevallen.

De gevoeligheid van de test hoort ondergeschikt te zijn aan frequentie van meten, tijd tot resultaat beschikbaar is, en ook kosten, gemak en comfort. Anders gezegd: liever (a) een test die je dagelijks kunt doen, binnen 10 minuten resultaat geeft, goedkoop is, die je vanuit huis kunt doen en comfortabel is, dan (b) de momenteel toegepaste RT-PCR testen wiens enige ‘voordeel’ is dat ze gevoeliger zijn (en je zou kunnen zeggen dat dit geen voordeel maar een nadeel is).

Nieuwsuur: ‘Meer mensen lijken bestand tegen coronavirus dan tot nu toe gedacht’

Het is zo ongelooflijk belangrijk dat deze boodschap uit dit Nieuwsuur artikel wijd verspreid wordt en iedereen dit donders goed tot zich door laat dringen: “Meer mensen lijken bestand tegen het corona virus dan tot nu toe gedacht”. Het is inmiddels wetenschappelijk aangetoond, maar je hoeft echt geen genie te zijn om dit te begrijpen.

We weten al maanden dat het gros van de mensen die een corona besmetting oplopen (vastgesteld middels een PCR-test), weinig tot geen symptomen heeft of hoogstens matig ziek wordt. Het kan niet anders dan dat zij er behoorlijk bestand tegen zijn. Een simpele observatie en logisch redeneren is voldoende, alleen (veel) wetenschappers hebben een enorme minachting voor en/of onvermogen tot simpel observeren en logisch redeneren.

Omgaan met onzekerheid

Het vereist moed om in een vroeg stadium en onder voorbehoud een uitspraak te doen. Vele niet-wetenschappers, maar ook wetenschappers zelf, blijken slecht om te kunnen gaan met uitspraken onder voorbehoud, met waarschijnlijkheden, kansen. (Zo kan of wil het RIVM nog steeds niet inzien dat corona bijna zeker ook door de lucht verspreid wordt.)

Hoe het precies komt dat de mensen bestand zijn is zeker nuttig om te weten, maar onwetendheid hoort ons in het beginstadium niet te verlammen tegen het inzicht DAT ze blijkbaar bestand zijn. Dat is wel gebeurd. We moeten voorkomen dat we in de details en mechanismen vast komen te zitten, en door de (wazige) bomen het bos niet meer zien.

Het inzicht dat de meesten beter bestand zijn is geen vrijbrief om ons maar roekeloos te gedragen. Het is vooral nuttig om niet in totale angst te leven. Angst, in het bijzonder chronische (doods)angst, schaadt niet alleen ons welzijn, maar ook ons lijf en ons immuunsysteem.

Continue reading →

De beperkingen van corona tests

De test waarmee men probeert vast te stellen of je corona HEBT (v.s. HAD) heet een RT-PCR test. Men zoekt in slijm uit de neus-keelholte naar genetisch materiaal van het virus. De test heeft echter flinke beperkingen.

Allereerst is de test op zichzelf niet in staat om te bepalen of het ACTIEF virus betreft. Bij de meesten werkt het immuunsysteem prima om het virus te bestrijden. Als je ‘PCR-positief’ bent (dus het genetisch materiaal is aangetroffen) kan het heel goed zijn dat jouw immuunsysteem al lang korte metten met het virus heeft gemaakt. De test vindt dan RESTEN van het virus, geen INTACT virus, maar kan geen onderscheid maken tussen beide. Dit is een false positive.

(Een zogenaamde virus viability test, een levensvatbaarheidstest, kan bepalen of het actief virus betreft, maar deze test wordt bij mijn weten zelden tot nooit gedaan.)

Op dezelfde manier kan de test ook niet bepalen of iemand BESMETTELIJK is, dus of die het virus door kan geven aan anderen. Het lijkt er steeds meer op dat mensen die nooit symptomen krijgen (asymptomatisch), ook zelden besmettelijk zijn. (Zie dit antwoord van Dr. Maria van Kerkhove, Technical Lead COVID-19, WHO Health Emergencies Programme.)

Zelfs als je ziek wordt, voorspelt de test niks over de ERNST van ziekteverloop. Bij het overgrote deel van de mensen zal de ziekte MILD verlopen.

Omgekeerd: Als het slijm niet goed verzameld wordt of het virus niet (meer) in de keel/neus zit maar in de longen, vindt de PCR test niks (‘PCR-negatief’). Dit is een false negative. Je kunt nog steeds wel COVID krijgen en ook besmettelijk zijn.

Al met al is het corona virus gevaarlijk, maar tenminste 15 tot 500x MINDER gevaarlijk dan de meesten denken.

De ontbrekende gegevens over virale lading

Het volgende is essentieel maar je hoort het bijna nergens. Dagelijks krijgen we berichten hoeveel corona besmettingen er gemeten zijn. Iemand wordt als besmet aangemerkt als genetisch materiaal van het nieuwe coronavirus aangetroffen wordt in slijm uit de keel-neus-holte.

Wat echter niet gepubliceerd wordt is HOEVEEL virusdeeltjes aangetroffen zijn: de zogenaamde virale lading (niet te verwarren met virale dosis). Dat is echt jammer want de virale lading is een ruwe indicator voor:

  1. De ERNST van de besmetting: meer virusdeeltjes in de keel en neus betekent (all else equal) een ernstiger ziekteverloop.
  2. De BESMETTELIJKHEID: meer virusdeeltjes in de keel en neus betekent (all else equal) dat bij het hoesten/niezen/praten/etc. meer virusdeeltjes uitgestoten worden, waardoor het besmettingsrisico van anderen groter is. (De kans dat een ander besmet raakt is groter en het ziekteverloop is ernstiger.) Bovendien zijn er indicaties dat mensen met een hogere virale lading langer (meer dagen) besmettelijk blijven.

De ene besmetting is dus de andere niet, maar in de gepubliceerde cijfers is geen enkel onderscheid zichtbaar. We krijgen te horen OF het virus vastgesteld is maar niet HOEVEEL virus vastgesteld is.

De gebruikte RT-PCR test kan ook de virale lading meten, maar ik weet niet of dat ook gedaan en intern gerapporteerd wordt. In ieder geval komt het niet voor in de openbare publicaties.

Als de virale lading laag is, kan het virus volgens mij zelfs beginnen met uitdoven wanneer het reproductiegetal (‘R’) groter dan 1 is. Het AANTAL besmettingen groeit dan weliswaar in eerste instantie, maar de ERNST van de besmettingen kan afnemen en de BESMETTELIJKHEID (intensiteit en duur) ook.

Kraam ik onzin uit of zit er een kern van waarheid in wat ik hierboven schrijf?