Bijgewerkte statistieken CDC tonen geringe sterftekans corona

Het CDC heeft sinds 10 september een bijgewerkte beste schatting van de sterftekans bij een corona besmetting. Onder de 50 jaar is de sterftekans “zo goed als nul”, zoals prof. Carl Heneghan ook al zei. Zelfs in de leeftijdscategorie 70+ overleeft bijna 95% van de mensen. Volgens prof. Karl Sikora was de gemiddelde leeftijd van een coronadode in Engeland 82 jaar, terwijl de gemiddelde levensverwachting 82,3 jaar is.

Bron (zie Tabel 1, kolom ‘Scenario 5’, rij ‘Infection Fatality Rate’)

Het gevaar van een virus meten we niet alleen aan de sterfte, maar ook aan ernstige ziekte. Epidemioloog en arts met 30 jaar ervaring David L. Katz heeft zorgvuldig gezocht en komt tot de conclusie dat ernstige ziekte door corona statistisch gezien niet vaker of erger is dan bij andere luchtwegvirussen.

Volgens dr. Michael Hochman is het gebruikelijk dat mensen die een ernstige ziekte doorgemaakt hebben, maanden moeten herstellen. Dit gebeurt ook bij een zware griep en het herstel is meestal volledig.

Wat deze gegevens m.i. (nogmaals) aantonen is dat het gevaar van het coronavirus zwaar overschat wordt.

Het toekomstige gevaar van corona

Wereldwijd is zo’n 45% van de sterfgevallen in de ouderenzorg. In Nederland liepen in maart en april nog heel veel medewerkers in de ouderenzorg zonder mondkapjes en gelaatsschermen rond. Dit heeft niet alleen geleid tot zeer hoge sterfte onder bewoners, maar ook tot ziekte en (bij hoge uitzondering) sterfte onder het personeel.

Dit probleem lijkt inmiddels opgelost. Ook zijn de behandelprotocollen en medicijnen in de ziekenhuizen inmiddels fors verbeterd. Het lijkt mij dat alleen al de combinatie van deze twee factoren tot 50% vermindering van de toekomstige coronasterfte zal leiden.

Voeg daar nog een hele serie doeltreffende en doelmatige maatregelen aan toe, en de genoemde vermindering van niet alleen sterfte maar ook (ernstige) ziekte moet met groot gemak haalbaar zijn. (Mijn voorgestelde aanpassingen staan samengevat in het plaatje.)

Starre beleidsmakers

Het grote probleem is dat de beleidsmakers weinig tot niks doen met tenminste de helft van de genoemde maatregelen. Zo wijst bijvoorbeeld alles bij de uitbraak in het verzorgingshuis in Maassluis erop dat het virus zich door de lucht verspreid heeft, maar de GGD blijft dat maar ontkennen. In het rapport staat expliciet dat de betrokken microbiologen (waaronder Peter de Man) het oneens zijn met de getrokken conclusies: “[Franciscus Gasthuis en Vlietland] onderschrijft de samenhang van de bevindingen en de conclusies uit dit uitbraakrapport niet.”

Het allerbeste dat je m.i. kunt zeggen over de huidige set maatregelen is dat ze onvolledig zijn. Volgens epidemioloog en kinderarts Patricia Bruijning is het grootste risico als mensen “langdurig dicht bij elkaar zitten in de slecht geventileerde binnenruimtes“. Maar waar wordt “ventilatie”, “langdurig” en “binnenruimte” genoemd in de basismaatregelen?

Mijn hoop voor de coronadiscussie

Ik spreek bij deze de hoop uit dat de verschillende kampen in de coronadiscussie voortaan samen vechten vóór niet zozeer een strenger of minder streng beleid, maar een beter beleid dat meer oplevert en minder kost (in de breedste zin van het woord).

Als dat lukt komt er geen noemenswaardige tweede golf van corona ziekte en sterfte, en ook geen noemenswaardige golf van alle andere luchtweginfecties (zoals ieder griepseizoen het geval is).

Interessant debat tussen Andreas Voss en Maurice de Hond

Fijn dat Andreas Voss, hoogleraar infectiepreventie en lid van het Outbreak Management Team (OMT), inmiddels erkent dat corona besmetting ook via de lucht plaatsvindt en dat ventileren, luchtbehandeling en naar buiten gaan dus essentieel zijn.

Twee voorbeelden hoe moeilijk het is om juiste conclusies te trekken uit beperkte informatie en hoe gauw je de mist in gaat:

  • Volgens Voss blijkt uit bron- en contactonderzoek dat (de laatste tijd) de meeste besmettingen in de huiselijke omgeving plaatsvinden. Maar dat is ook nogal wiedes als iedereen voortdurend thuis blijft en de basisregels volgt in het openbaar. Als de besmettingen nergens anders plaats kunnen vinden, blijft alleen de huiselijke omgeving over.
  • Maurice heeft elders genoemd dat er geen bewijs bestaat dat corona via grote druppels overgedragen wordt. Dat zou kunnen, maar als iedereen strikt aan physical distancing doet, kan overdracht door grote druppels ook haast niet plaatsvinden. Pas als iedereen stopt met physical distancing, kunnen we een betere indicatie krijgen wat de rol van grotere druppels is.

NB: De huiselijke omgeving op zichzelf toont niet aan welke besmettingsroutes wel en welke geen rol gespeeld hebben. Mensen zijn dichter bij elkaar, dus ze kunnen elkaar besmetten via direct contact en grote druppels. Ze raken spullen aan die de ander aangeraakt heeft, dus besmetting kan indirect zijn verlopen via voorwerpen en oppervlakken. Ze ademen ook elkaars lucht in, dus besmetting kan ook door de lucht hebben plaatsgevonden.

Continue reading →

Beter coronabeleid

Dit artikel is een vervolg op Van harte gefeliciteerd Maurice de Hond!

Het is noodzakelijk maar niet voldoende om te zeggen fout is en wat anderen missen. Het is ook nodig om met beter beleid op de proppen te komen. Misschien doe jij dat niet, maar doet een ander het. In ieder geval moet het wel gebeuren.

Om te beginnen kunnen we enkele richtlijnen formuleren waaraan optimaal beleid zou moeten voldoen. Het beleid moet in ieder geval noodzakelijk en zo effectief mogelijk zijn. Het moet ook een zo klein mogelijke negatieve impact op ons totale welzijn hebben.

Het mag bijvoorbeeld niet alleen kijken naar fysieke gezondheid, maar moet ook emotionele, sociale en economische gezondheid meenemen. Dat laatste is niet alleen cruciaal, maar is onlosmakelijk verbonden met fysieke gezondheid.

Beter beleid: het makkelijke en overduidelijke deel

Een deel van hoe het beleid beter moet is overduidelijk. Zolang er nog aanzienlijk besmettingsrisico is, geldt: ventileren/luchtreiniging, mondkapjes (desnoods provisorische) en/of gelaatsschermen dragen in openbare (binnen)ruimte, zoveel mogelijk naar buiten gaan. Dit is wat er toegevoegd moet worden.

Wat weggelaten moet worden is ook vrij duidelijk: in de goed geventileerde buitenruimte hoeft en mag echt niet zo spastisch gedaan te worden over physical distancing, in het bijzonder als de mensen mondkapjes dragen en nog meer als de zon fel schijnt.

Het is juist goed als mensen naar buiten gaan en samen zijn. Dat werkt ontspannend wat goed is voor je weerstand. Je bent in de zon, waardoor vitamine D aangemaakt wordt wat cruciaal is voor het immuunsysteem.

De regel dat maximaal 3 mensen bij elkaar mogen zijn op een grasveld (zelfs als ze 1,5 meter afstand houden) waarop ook nog streng gehandhaafd werd, was wellicht begrijpelijk in de blinde paniek van enkele maanden terug, maar met de kennis van nu is het overduidelijk dat zo’n regel nooit meer terug mag komen. In plaats het te verbieden, moet het juist gestimuleerd worden.

Continue reading →

Van harte gefeliciteerd Maurice de Hond!

De NOS publiceerde zojuist het artikel ‘Maurice de Hond dwingt ons virologen en epidemiologen scherp te blijven’.

Van harte gefeliciteerd Maurice! Dit is het eerste artikel in de mainstream media waar hij en zijn boodschap de aandacht krijgen die ze verdienen en in een positief daglicht komen.

Dit is loon naar werken. Maurice heeft maandenlang en in een uiterst moeilijke periode (ziekte van overlijden van zijn zoon Marc) er haast alleen voor gestaan en al het rotwerk opgeknapt. Hij is uitgelachen en voor schut gezet.

Hij had het er ook bij kunnen laten zitten, maar is door blijven strijden. Het kan niet anders dan dat hij hier dag en nacht aan heeft gewerkt. Ere wie ere toekomt. Eindelijk wordt er naar je geluisterd.

Hieronder enkele citaten uit het artikel (vetgedrukte tekst van mij):

Toch kunnen we volgens [de aan Harvard verbonden hoogleraar epidemiologie] Jaap Goudsmit vaststellen dat het bewijs voor een aantal conclusies van de opiniepeiler flink is gegroeid. Bijvoorbeeld dat besmettingen vooral binnen gebeuren. Dat goed ventileren van belang is in gebouwen of vliegtuigen. En dat super spread events een grote rol spelen.

“Het zou ook best kunnen dat er meer aerosol-besmettingen zijn dan we dachten. Al die punten heeft Maurice vroeg geprobeerd op de agenda te zetten. En ik vind dat hij daar soms te weinig credit voor krijgt”, zegt de hoogleraar.

Gezien de enorme impact op de economie en samenleving blijft De Hond oproepen tot het schrappen van deze regel. En dat is volgens hoogleraar epidemiologie Goudsmit belangrijk. “Hij dwingt ons virologen en epidemiologen tot nadenken en alternatieven en houdt ons daarmee scherp. Zeker bij een epidemie door een virus waar we nog zo weinig over weten.”

Maurice plaatste eerder op Twitter: “Buiten anderhalve meter afstand houden is hetzelfde als een vrouw van 80 die voorbehoedsmiddelen gebruikt om niet zwanger te worden.” 🤣

Continue reading →